next-go-blog/SOFT_DELETE_MANAGEMENT.md

# Soft Delete Kullanıcı Yönetimi

## Genel Bakış

AuthCentral'da silinen kullanıcılar soft delete ile yönetilir. Bu, kullanıcıların veritabanından silinmeden sadece işaretlenerek pasif hale getirilmesi anlamına gelir.

## Yeni Endpoint'ler

### 1. Silinen Kullanıcıları Listele

```bash
GET /v1/admin/users/deleted
```

**Query Parameters:**
- `page` (int, optional) - Sayfa numarası (default: 1)
- `limit` (int, optional) - Sayfa başına kayıt (default: 10, max: 100)

**Örnek:**
```bash
TOKEN=$(curl -s -X POST http://localhost:8080/v1/auth/login \
  -H "Content-Type: application/json" \
  -d '{"email":"admin@gauth.local","password":"Admin@123"}' | jq -r '.access_token')

curl -X GET "http://localhost:8080/v1/admin/users/deleted?page=1&limit=10" \
  -H "Authorization: Bearer $TOKEN"
```

**Yanıt:**
```json
{
  "users": [
    {
      "id": "ca567947-ef2a-49ad-b955-bf0ef6bbf136",
      "username": "Delete Me",
      "email": "deleteme@test.com",
      "avatar": "",
      "email_verified": true,
      "created_at": "2026-02-05T00:03:08.360433+03:00",
      "updated_at": "2026-02-05T00:03:08.38027+03:00",
      "deleted_at": "2026-02-05T00:03:25.549299+03:00",
      "roles": [
        {
          "id": 2,
          "name": "user",
          "description": "Default user role"
        }
      ],
      "social_accounts": []
    }
  ],
  "pagination": {
    "page": 1,
    "limit": 10,
    "total": 12,
    "totalPages": 2
  }
}
```

**Özellikler:**
- ✅ `deleted_at` field'ı görünür (normal endpoint'lerde gizli)
- ✅ Pagination desteği
- ✅ Sadece soft delete edilmiş kullanıcılar gösterilir
- ✅ En son silinen kullanıcılar önce gelir (deleted_at DESC)

### 2. Kullanıcıyı Geri Yükle (Restore)

```bash
POST /v1/admin/users/{id}/restore
```

**Path Parameters:**
- `id` (uuid, required) - Kullanıcı ID

**Örnek:**
```bash
TOKEN=$(curl -s -X POST http://localhost:8080/v1/auth/login \
  -H "Content-Type: application/json" \
  -d '{"email":"admin@gauth.local","password":"Admin@123"}' | jq -r '.access_token')

USER_ID="ca567947-ef2a-49ad-b955-bf0ef6bbf136"

curl -X POST "http://localhost:8080/v1/admin/users/$USER_ID/restore" \
  -H "Authorization: Bearer $TOKEN"
```

**Başarılı Yanıt:**
```json
{
  "message": "User restored successfully"
}
```

**Hata Yanıtları:**
```json
{
  "error": "deleted user not found"
}
```

## Kullanım Senaryoları

### Senaryo 1: Silinen Kullanıcıları İnceleme

```bash
#!/bin/bash

# Admin login
TOKEN=$(curl -s -X POST http://localhost:8080/v1/auth/login \
  -H "Content-Type: application/json" \
  -d '{"email":"admin@gauth.local","password":"Admin@123"}' | jq -r '.access_token')

# Tüm silinen kullanıcıları listele
echo "=== Deleted Users ==="
curl -s -X GET "http://localhost:8080/v1/admin/users/deleted" \
  -H "Authorization: Bearer $TOKEN" | jq '.users[] | {id, email, username, deleted_at}'
```

### Senaryo 2: Kullanıcıyı Soft Delete ve Restore

```bash
#!/bin/bash

TOKEN=$(curl -s -X POST http://localhost:8080/v1/auth/login \
  -H "Content-Type: application/json" \
  -d '{"email":"admin@gauth.local","password":"Admin@123"}' | jq -r '.access_token')

USER_ID="abc-123-def-456"

# 1. Kullanıcıyı soft delete yap
echo "Step 1: Soft delete user"
curl -s -X DELETE "http://localhost:8080/v1/admin/users/$USER_ID" \
  -H "Authorization: Bearer $TOKEN" | jq '.'

# 2. Silinen kullanıcılar listesinde kontrol et
echo -e "\nStep 2: Check deleted users"
curl -s -X GET "http://localhost:8080/v1/admin/users/deleted" \
  -H "Authorization: Bearer $TOKEN" | jq ".users[] | select(.id==\"$USER_ID\")"

# 3. Kullanıcıyı geri yükle
echo -e "\nStep 3: Restore user"
curl -s -X POST "http://localhost:8080/v1/admin/users/$USER_ID/restore" \
  -H "Authorization: Bearer $TOKEN" | jq '.'

# 4. Normal kullanıcı listesinde kontrol et
echo -e "\nStep 4: Verify user is restored"
curl -s -X GET "http://localhost:8080/v1/admin/users/$USER_ID" \
  -H "Authorization: Bearer $TOKEN" | jq '{id, email, username}'
```

### Senaryo 3: Frontend İçin Silinen Kullanıcılar Yönetimi

**Frontend JavaScript Örneği:**

```javascript
// API Client
class AdminAPI {
  constructor(baseURL, token) {
    this.baseURL = baseURL;
    this.token = token;
  }

  async getDeletedUsers(page = 1, limit = 10) {
    const response = await fetch(
      `${this.baseURL}/v1/admin/users/deleted?page=${page}&limit=${limit}`,
      {
        headers: {
          'Authorization': `Bearer ${this.token}`
        }
      }
    );
    return response.json();
  }

  async restoreUser(userId) {
    const response = await fetch(
      `${this.baseURL}/v1/admin/users/${userId}/restore`,
      {
        method: 'POST',
        headers: {
          'Authorization': `Bearer ${this.token}`
        }
      }
    );
    return response.json();
  }

  async softDeleteUser(userId) {
    const response = await fetch(
      `${this.baseURL}/v1/admin/users/${userId}`,
      {
        method: 'DELETE',
        headers: {
          'Authorization': `Bearer ${this.token}`
        }
      }
    );
    return response.json();
  }

  async hardDeleteUser(userId) {
    const response = await fetch(
      `${this.baseURL}/v1/admin/users/${userId}?hard=true`,
      {
        method: 'DELETE',
        headers: {
          'Authorization': `Bearer ${this.token}`
        }
      }
    );
    return response.json();
  }
}

// Kullanım
const admin = new AdminAPI('http://localhost:8080', YOUR_TOKEN);

// Silinen kullanıcıları getir
const deletedUsers = await admin.getDeletedUsers(1, 10);
console.log(deletedUsers);

// Kullanıcıyı geri yükle
const result = await admin.restoreUser('user-uuid-here');
console.log(result);
```

## API Endpoint'leri Özeti

| Endpoint | Method | Açıklama | Query/Body |
|----------|--------|----------|------------|
| `/v1/admin/users` | GET | Aktif kullanıcılar | `?page=1&limit=10` |
| `/v1/admin/users/deleted` | GET | **Silinen kullanıcılar** | `?page=1&limit=10` |
| `/v1/admin/users/{id}` | DELETE | Soft delete | - |
| `/v1/admin/users/{id}?hard=true` | DELETE | Hard delete (kalıcı) | `?hard=true` |
| `/v1/admin/users/{id}/restore` | POST | **Kullanıcıyı geri yükle** | - |

## Soft Delete vs Hard Delete

| Özellik | Soft Delete | Hard Delete |
|---------|-------------|-------------|
| **Veritabanı** | `deleted_at` timestamp set edilir | Tamamen silinir |
| **Görünürlük** | `/deleted` endpoint'inde görünür | Hiçbir yerde görünmez |
| **Geri Getirme** | ✅ `/restore` ile mümkün | ❌ İmkansız |
| **İlişkiler** | Korunur | Silinir |
| **Kullanım** | Varsayılan, güvenli | Dikkatli kullanılmalı |
| **Komut** | `DELETE /users/{id}` | `DELETE /users/{id}?hard=true` |

## Frontend Entegrasyonu

### React Örneği

```jsx
import React, { useState, useEffect } from 'react';

function DeletedUsersManager() {
  const [deletedUsers, setDeletedUsers] = useState([]);
  const [loading, setLoading] = useState(false);
  const [page, setPage] = useState(1);

  const fetchDeletedUsers = async () => {
    setLoading(true);
    try {
      const response = await fetch(
        `http://localhost:8080/v1/admin/users/deleted?page=${page}&limit=10`,
        {
          headers: {
            'Authorization': `Bearer ${localStorage.getItem('token')}`
          }
        }
      );
      const data = await response.json();
      setDeletedUsers(data.users);
    } catch (error) {
      console.error('Error fetching deleted users:', error);
    } finally {
      setLoading(false);
    }
  };

  const restoreUser = async (userId) => {
    if (!confirm('Bu kullanıcıyı geri yüklemek istediğinize emin misiniz?')) {
      return;
    }

    try {
      const response = await fetch(
        `http://localhost:8080/v1/admin/users/${userId}/restore`,
        {
          method: 'POST',
          headers: {
            'Authorization': `Bearer ${localStorage.getItem('token')}`
          }
        }
      );
      
      if (response.ok) {
        alert('Kullanıcı başarıyla geri yüklendi!');
        fetchDeletedUsers(); // Listeyi yenile
      }
    } catch (error) {
      console.error('Error restoring user:', error);
    }
  };

  useEffect(() => {
    fetchDeletedUsers();
  }, [page]);

  return (
    <div className="deleted-users-manager">
      <h2>Silinen Kullanıcılar</h2>
      
      {loading ? (
        <p>Yükleniyor...</p>
      ) : (
        <table>
          <thead>
            <tr>
              <th>Email</th>
              <th>Kullanıcı Adı</th>
              <th>Silinme Tarihi</th>
              <th>İşlemler</th>
            </tr>
          </thead>
          <tbody>
            {deletedUsers.map(user => (
              <tr key={user.id}>
                <td>{user.email}</td>
                <td>{user.username}</td>
                <td>{new Date(user.deleted_at).toLocaleString('tr-TR')}</td>
                <td>
                  <button onClick={() => restoreUser(user.id)}>
                    Geri Yükle
                  </button>
                </td>
              </tr>
            ))}
          </tbody>
        </table>
      )}
      
      <div className="pagination">
        <button onClick={() => setPage(p => Math.max(1, p - 1))}>
          Önceki
        </button>
        <span>Sayfa {page}</span>
        <button onClick={() => setPage(p => p + 1)}>
          Sonraki
        </button>
      </div>
    </div>
  );
}

export default DeletedUsersManager;
```

## Güvenlik Notları

✅ **İyi Pratikler:**
- Silinen kullanıcıları düzenli olarak gözden geçirin
- Restore işleminden önce kullanıcıyı doğrulayın
- Hard delete yapmadan önce soft delete kullanın
- Kritik kullanıcılar için restore geçmişi tutun

⚠️ **Dikkat Edilmesi Gerekenler:**
- Sadece admin rolündeki kullanıcılar bu endpoint'lere erişebilir
- Restore edilen kullanıcı önceki tüm rolleri ve ayarları ile geri gelir
- Soft delete edilmiş kullanıcılar login yapamaz
- Hard delete geri alınamaz, dikkatli kullanın

## Test Komutları

```bash
# 1. Kullanıcı oluştur
TOKEN=$(curl -s -X POST http://localhost:8080/v1/auth/login \
  -H "Content-Type: application/json" \
  -d '{"email":"admin@gauth.local","password":"Admin@123"}' | jq -r '.access_token')

curl -X POST http://localhost:8080/v1/admin/users \
  -H "Authorization: Bearer $TOKEN" \
  -F "email=test@example.com" \
  -F "password=test123" \
  -F "user_name=Test User" \
  -F "roles=user"

# 2. Kullanıcıyı soft delete yap
curl -X DELETE "http://localhost:8080/v1/admin/users/USER_ID" \
  -H "Authorization: Bearer $TOKEN"

# 3. Silinen kullanıcıları listele
curl -X GET "http://localhost:8080/v1/admin/users/deleted" \
  -H "Authorization: Bearer $TOKEN" | jq '.'

# 4. Kullanıcıyı geri yükle
curl -X POST "http://localhost:8080/v1/admin/users/USER_ID/restore" \
  -H "Authorization: Bearer $TOKEN"
```

## Özet

🎯 **Yeni Özellikler:**
- ✅ Silinen kullanıcıları listeleme
- ✅ Kullanıcıyı geri yükleme (restore)
- ✅ `deleted_at` field'ı görünürlüğü
- ✅ Pagination desteği
- ✅ Frontend entegrasyonu için hazır

📊 **Kullanım:**
- Soft delete varsayılan silme yöntemi
- Hard delete sadece kalıcı silme için
- Restore ile yanlışlıkla silinen kullanıcılar kurtarılabilir
- Frontend'de silinen kullanıcılar yönetilebilir